Natura 2000 a planowanie przestrzenne

Planowanie przestrzenne to ciężka sprawa, chyba nie trzeba nikogo o tym przekonywać. Wpływa na to wiele czynników, oto kilka z nich, które rodzą konflikty i przewlekłość opracowań planistycznych:

- zmienne prawo i interpretacje prawa (w tym orzeczenia, które potrafią być różne w każdym województwie);

- konieczność pogodzenia różnych interesów, od inwestorów do osób prywatnych (nawet kompromisy nie pomagają);

- środowisko przyrodnicze i organizacje ekologiczne.

By poradzić sobie w tym gąszczu wytycznych, różnego rodzaju organy starają się pomóc, wydając poradniki jak ugryź dany temat. Taki poradnik wydała Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ). Tyczy się on w zasadzie małego wycinka oczekiwań przyrodniczych w opracowaniach planistycznych (MPZP), ponieważ skupia się na korytarzach ekologicznych w aspekcie Natury 2000.

NATURA 2000 W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM

— ROLA KORYTARZY EKOLOGICZNYCH

Do pobrania tutaj.

Nie będę się o tym wielce rozpisywał, bo temat rzeka. Natomiast jedna z grafik w poradniku pokazuje absurd naszego prawa, zagmatwanie wymagań i powiązań by stworzyć w sumie stosunkowo prosty (w innych krajach) dokument WSTĘPNY, do dalszych opracowań planistycznych. Jakby to powiedział mój profesor, jeśli coś jest tak skomplikowane, to znaczy że źle pomyślane.

Inne poradniki, opracowania i rozporządzenia przydatne w planowaniu przestrzennym:

• http://www.nid.pl/pl/Dla_wlascicieli_i_zarzadcow/dla-samorzadow/planowanie-przestrzenne/PORADNIK.pdf - "Problematyka ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego".
• http://irm.krakow.pl/uploadUser/file/Rewitalizacja_Wankowicz_IRM.pdf - Rewitalizacja i planowanie przestrzenne stref społecznie wykluczonych.
• http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031641587 - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
• http://www.m-borsa.net/edu/oznaczeniaPZP.pdf - oznaczenia graficznezawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury.
• http://www.pts.org.pl/omdo/wp-content/uploads/2012/02/System-planowania-przestrzeni-w-Polsce.pdf - System planowania przestrzeni w Polsce.
• http://www.tup.org.pl - Opracowania planistyczne jako narzędzia kształtowania ładu przestrzennego.
• http://www.m-borsa.net/edu/wskaznikiUrbanistyczne.pdf - Wskaźniki urbanistyczne dla terenów zabudowy mieszkaniowej.

Czy nasze autostrady są drogie?

Koszty budowy autostrad to nie tylko sam koszt budowy pasów jezdni, ale także cała infrastruktura w otoczeniu autostrady, czyli wszystkie zjazdy, dojazdy, węzły, przejścia itp.  Ten obrazek z Google Earth po części tłumaczy, jak dobrze potraktowano polskich rolników (i kierowców) w porównaniu z innymi krajami, bo muszę przyznać, nie znam chyba innego przypadku ..... gdzie przejazdy buduje się co 700 m w terenach otwartych (mimo, że 1 wieś przypada na około 7 km²). Prawdę mówiąc, mam wątpliwości, czy niektóre przejścia są tutaj konieczne (zwłaszcza jedno mnie zastanawia, prosto do lasu, które nie jest przejściem dla zwierząt jednocześnie).

Autostrada A1 w okolicach Kutna: 8 przepraw na odcinku około 5 km

Przez chyba już rok od oddania autostrady, niektóre przejścia nadal są nieskończone, zaś na sąsiednich nie widać, by był jakiś wzmożony ruch (prawdę mówiąc, ruch prawie zerowy).

Natomiast co do innych kosztów, to była masa innych artykułów opisujących, dlaczego nasze autostrady są stosunkowo drogie, choć wcale nie najdroższe w Europie. To kolejny mit. Wcale nie jest tak, że autostrady w górach powinny być zawsze droższe. Po pierwsze, niwelacja zbocza górskiego nie stanowi zazwyczaj jakiegoś wielkiego problemu technicznego, po drugie kruszywo mają na miejscu, a po trzecie i chyba najważniejsze, odszkodowania za teren dla prywatnych właścicieli są zazwyczaj dużo wyższe właśnie na terenach płaskich, gdzie każdy zbywający traktuje to jako teren potencjalnie mieszkalny (co nie jest prawdą, ale niestety tak się u nas nauczono traktować ziemię).

Drugą sprawa, to szerokość naszych autostrad. Polska zabezpiecza dużo więcej terenu, niż autostrady budowane w innych krajach (zwłaszcza te budowane dawniej). Jak widać poniżej, podstawowa szerokość autostrady w Polsce wraz z otoczeniem to 100 m, tymczasem w wielu krajach nie przekracza 60 m!

Porównanie szerokości autostrad wraz z pasem ochronnym

Autostrada A18 na Sycylii

Dla porównania nowa autostrada A4 w Polsce:

http://www.gddkia.gov.pl/pl/a/5913/Budowa-Autostrady-A-4-Tarnow-Rzeszow-w-Rzeszow-Polnoc-w-Rzeszow-Wschod

Kilka linków do artykułów o kosztach naszych autostrad:

http://www.gddkia.gov.pl/pl/a/12052/Polskie-autostrady-budowane-sa-za-srednia-europejska

http://serwisy.gazetaprawna.pl/transport/artykuly/682411,drogi_firmy_bankrutuja_przez_urzednikow_czesc_pieniedzy_na_budowe_sie_marnuje.html

• https://www.pwc.pl/pl/biuro-prasowe/assets/pwc_raport_gddkia_prezentacja_dla_mediow.pdf
• http://www.gunb.gov.pl/akty/obowiaz/pliki/akt22100212.pdf - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych.

Pozostaje jeszcze kwestia ekranów akustycznych. Bardzo drażliwy i rozległy temat, na osobny wpis. Jednak już teraz można zadać sobie pytanie, czy aby na pewno, ekrany akustyczne w takich miejscach jak te, są potrzebne (ochrona akustyczna lasów i łąk ??!!):

https://plus.google.com/photos/106182525098915363938/albums/6066800975606394353 - Polska z lotu ptaka, zdjęcia.

http://www.gddkia.gov.pl/pl/a/4594/budowa-autostrady-a4-w-debica-pustynia-w-rzeszow-zachod

Podsumowując, zasadnicze różnice w kosztach autostrad to:

• koszty wykupu gruntów (na co wpływa też szerokość całkowita autostrady);
• koszty budowy w tym bliskość źródeł materiałów (kruszywo, żwir);
• standard wykonania łącznie z innymi elementami towarzyszącymi (ilość zjazdów, wiaduktów, przepraw);
• elementy ochrony środowiska, a więc przeprawy dla zwierząt i ekrany akustyczne;
• koszty planistyczne oraz płacowe.

Miasta USA z lotu ptaka - foto Christoph Gielen

Artysta fotografik Christoph Gielen od kilku lat zajmuje się fotografowaniem ziemi z lotu ptaka. Tym razem skupił się na amerykańskich miastach, publikując album"Ciphers" (wyd. Jovis Verlag, Berlin).

Według artysty ma to stanowić formę krytycznego spojrzenia na współczesne planowanie przestrzenne w Stanach Zjednoczonych. Zdjęcia ukazują enklawy osiedli skupionych wokół sztucznych kanałów, osiedla dla seniorów na Florydzie, albo osiedla domów jednorodzinnych w Nevadzie wybudowane na środku pustyni.

Gielen uważa, że budowa takich zamkniętych struktur jest szkodliwa nie tylko dla środowiska i jego ekosystemów, lecz także ignoruje ideę zrównoważonego rozwoju - choćby dlatego, że osoby mieszkające w takich odizolowanych osiedlach zmuszone są poruszać się tylko samochodami. Gielen zaznacza, że inwestowanie w takie formy zabudowy jest szalenie krótkowzroczne i w dłuższej perspektywie czasu nieopłacalne dla państwa. Więcej w jego prezentacji wygłoszonej na TED:

Nie ze wszystkim mogę się z nim zgodzić, przeważnie rozdział funkcji (np: przemysłu od strefy mieszkalnej) jest działaniem korzystnym. Jednak jak ze wszystkim, doprowadzenie czegoś do skrajności, może dać negatywne skutki. Ale wróćmy do zdjęć.

Klikając na zdjęcie otworzy się w większym rozmiarze.

http://www.christophgielen.com

Źródło:

http://www.christophgielen.com/ciphers-2/

http://www.uncubemagazine.com/blog/11845293

Osiedle Sun Lakes, Arizona - zostało wybudowane w 1970 roku i obejmuje pięć społeczności. Summerlin, Nevada był własnością Howarda Hughesa i od tego czasu rozwinęła się w wielu miejscowościach, z których wiele jest jeszcze w budowie.

http://www.businessinsider.com/these-mesmerizing-photos-of-urban-sprawl-2014-4#ixzz3BaPt1MFt

Floryda

Arizona

Village of Heritage, Fontana, San Bernardino County, California

 Summerlin, Las Vegas, Clark County, Nevada.

Węzeł komunikacyjny, Suburban California